Vandaag heeft DwarsNieuws een Woo-verzoek ingediend bij de Provincie Noord-Brabant, zoals we eerder al deden in Utrecht. We wil alle contacten zien tussen Johan Vollenbroek en het provinciebestuur, ambtenaren en de rest van het netwerk. Alle mails, appjes, agenda’s, gespreksverslagen en interne notities. En we willen weten of Vollenbroek geld krijgt van de provincie om boerenbedrijven continu een spaak in het wiel te steken.
De directe aanleiding is het voornemen van de Provincie Noord-Brabant om de natuurvergunningen van vijf pluimveehouders in te trekken. Deze boeren beschikten over onherroepelijke vergunningen. Ze hielden zich aan de regels, toch dreigen ze nu hun bedrijf en hun levenswerk kwijt te raken. Niet omdat ze iets illegaals hebben gedaan, maar omdat Mobilisation for the Environment (MOB) van Johan Vollenbroek en Vereniging Leefmilieu de provincie met handhavingsverzoeken en rechtszaken hebben gedwongen opnieuw naar hun vergunningen te kijken.
Een onherroepelijke vergunning blijkt dus helemaal niet onherroepelijk. De overheid kan je toestemming geven om miljoenen te investeren en jaren later alsnog zeggen: bedankt voor het bouwen, nu moet je weg. De boer is vogelvrij onder de dreiging van deze ecoterreur en dat moet stoppen. Want de gevolgen zijn niet alleen groot voor de boeren, maar voor het hele platteland.
Het erge is: de provincie die burgers en bedrijven zou moeten beschermen, ligt midden in bed met Vollenbroek. Hij loopt provinciehuizen en ministeries in en uit. Daar is hij (redelijk) open over in zijn jaarverslag. Maar ik wil dat de provinciebesturen openheid van zaken geven. Hoe vaak zit Vollenbroek met gedeputeerden en ambtenaren aan tafel om te praten over het beleid dat hij vervolgens via de rechter afdwingt? MOB schrijft ook zelf in het jaarverslag dat het juridische procedures inzet om bedrijven én provincies aan de onderhandelingstafel te krijgen.
Macht verwerven door juridische intimidatie dus: ecoterreur. Boerengezinnen leven jarenlang in angst dat Vollenbroek hun bedrijf aanwijst als volgend doelwit. Eén handhavingsverzoek kan voldoende zijn om hun vergunning, vermogen en toekomst op het spel te zetten.
In Utrecht zagen we het systeem al werken
In januari dienden we ook een Woo-verzoek in bij de Provincie Utrecht.
Voormalig CDA-gedeputeerde Mirjam Sterk (nu minister) moest toegeven dat zij en haar ambtenaren regelmatig met MOB overleggen. Uit de antwoorden op Statenvragen bleek vervolgens dat Sterk tweemaal met Vollenbroek sprak. Er waren ambtelijke rondetafelgesprekken, telefoontjes en mailcontacten. MOB werd meegenomen in gesprekken over stikstofbeleid, natuurherstel, emissiereductie en provinciale pilots.
Nog opmerkelijker: Mirjam Sterk besprak met Vollenbroek hoe nieuwe handhavingsverzoeken van MOB konden worden voorkomen. Daar zie je de machine in werking: MOB dreigt met procedures, de provincie laat zich chanteren en om nieuwe procedures te voorkomen, wordt Vollenbroek aan tafel gehaald om mee te praten over beleid en uitvoering. Dat beleid wordt vervolgens toegepast -vaak volstrekt willekeurig zoals in Brabant- op boeren die zelf geen toegang tot die vergadertafels en gewiekste juristen hebben.
Van veel van die gesprekken bestaan volgens Utrecht geen officiële verslagen. Ze waren “informeel”. Handig. De provincie vroeg ons of de antwoorden op de Statenvragen voldoende waren om ons Woo-verzoek af te handelen. Nee natuurlijk. We hoeven geen politieke samenvatting. We willen de stukken zelf. De mails. De agenda’s. De appjes. De persoonlijke aantekeningen. De financiële administratie. Ons Woo-verzoek in Utrecht blijft daarom van kracht en we wachten op antwoord.
Nu Brabant
Uit het eigen jaarverslag van MOB blijkt dat Vollenbroek in 2025 ook overleg voerde met gedeputeerden van Noord-Brabant. Wij willen weten waarover, met wie en op wiens uitnodiging. Is gesproken over de vijf pluimveehouders die nu hun vergunning verliezen? Welke druk heeft MOB achter de schermen uitgeoefend? Welke afspraken zijn gemaakt? Mocht Vollenbroek daar ook meepraten over beleid, pilots, positieve weigeringen en handhaving? Heeft de provincie geprobeerd nieuwe procedures af te kopen, te voorkomen of door afspraken van tafel te krijgen? En heeft MOB, Vollenbroek, zijn adviesbureau of een aan hem gelieerde organisatie geld ontvangen van de provincie? We wachten op antwoord van de provincie.