Volgens officiële CBS-gegevens is de stikstofemissie in Nederland tussen 1990 en 2024 met 65 procent gedaald. Dat staat expliciet vermeld in het nieuwste rapport van professor Han Lindeboom, vertelde hij deze week in de uitzending van Op z’n Kop op NPO Radio 1. Ook in de recente periode is sprake van verdere afname: tussen 2019 en 2024 daalde de uitstoot opnieuw met 13 procent.
Terwijl de nieuwe regering onder leiding van Rob Jetten maar liefst 20 miljard euro vrijmaakt voor de uitkoop van boeren en het stikstofslot nog altijd woningbouw en infrastructuur blokkeert, presenteert zijn D66-partijgenoot, emeritus hoogleraar Han Lindeboom, een fundamenteel andere lezing van het stikstofprobleem.
In het rapport “Naar een nieuwe aanpak van de stikstofcrisis”, dat hij samen met Henri Prins en Henk Rampen tijdens de formatie aan de coalitiepartijen aanbood, stelt hij dat het probleem grotendeels is opgelost.
65 procent minder uitstoot – maar crisis blijft
Volgens Lindeboom is het technisch prima haalbaar om met gerichte maatregelen op bedrijfsniveau – zonder grootschalige onteigening of miljardenuitgaven – de stikstofuitstoot vóór 2030 op het gewenste niveau te hebben. “Het stikstofprobleem zit maar voor 10-20% in de natuur en voor 80-90% in Den Haag en Brussel en in de rechtszaal,” zegt Lindeboom. Het is geen ecologisch, maar een juridisch en bestuurlijk probleem. Nederland is terechtgekomen in een juridisch systeem waarin modellen (zoals Aerius en de Kritische Depositiewaarde) leidend zijn geworden boven feitelijke metingen in het veld.
Het gaat heel erg goed met de natuur
Een tweede opvallende constatering betreft de staat van de Nederlandse natuur zelf. Waar politiek en media vrijwel dagelijks spreken over een natuur die “op omvallen staat”, zegt Lindeboom het tegenovergestelde. “Het gaat heel goed met de Nederlandse natuur,” zegt hij in Op z’n Kop. “Vanaf 1990 stijgt de kwaliteit. En die is nu ongeveer op de waarde van 1960. Dus het gaat weer goed.”
Ook de biodiversiteit in Nederland ontwikkelt zich volgens hem positief: “Wereldwijd daalt de Living Planet Index; de biodiversiteit is gehalveerd. Maar in Nederland is die met ruim 10 procent gegroeid. Dus bij ons gaat het beter. Wij scoren helemaal niet slecht.”
Lindeboom hekelt het alarmisme over de staat van de natuur en roept natuurorganisaties op hun werk beter te doen: “Een heideveld wordt op den duur altijd een bos. Tenzij je zorgt dat dat niet kan. Dus onderhoud is belangrijk voor natuur. En dat beetje stikstof erbij, dan groeit de natuur misschien daar een beetje harder van.”
Hopelijk belt de nieuwe D66-minister van Landbouw zijn partijgenoot Lindeboom binnenkort voor een bijlesje. Het rapport en de presentatie van professor Lindeboom en zijn collega’s staan hieronder integraal.
Wil je ons werk steunen? Word dan lid van de Club van Dwarskijkers voor maar 15 euro per jaar. Je krijgt toegang tot exclusieve content zoals columns en podcasts.